Nakaligtas Ako sa Unang Bagyo Ko-Eto ang Hindi Sinasabi ng Iba

Akala ko alam ko na ang bagyo-nagbasa na ako ng tips, nag-charge ng phone, may maliit na emergency kit. Pero iba pala kapag naranasan mo na sa Pilipinas. Maingay, gulo, at puno ng tao. Kung ikaw ay maghahanda para sa unang bagyo mo-o tinutulungan mo ang kapitbahay-ito ang mga totoong dapat mong malaman, at mga praktikal na payo na gumana sa akin.

Oras bago tumama: seryosohin ang mga babala

Ang mga babala ng PAGASA ay hindi biro. Kapag may wind signal ang lugar ninyo, kumilos agad. Huwag maghintay hanggang umulan.

Ginawa kong tama:

• Pinakinggan ko ang PAGASA at lokal na radyo. Mahalaga ang Tropical Cyclone Wind Signals-sinasabi nito kung gaano kalakas ang hangin at posibleng epekto. Kapag Signal No. 2 pataas, ilagay ang mga gamit sa mataas at siguraduhin ang mga panlabas na bagay.
• Ni-charge ko ang powerbanks at phones. Ito ang pinakamatibay na dahilan kung bakit nagawa naming makausad. Magdala ng maraming charging option (car charger, maliit na solar kung meron).

Hindi inaasahan ng marami:

• Yung katahimikan bago ang malakas na hangin-madali kang maniwala na tapos na, pero hindi pa. Huwag lumabas o magbukas ng bahay hangga't hindi nagsasabing ligtas ang LGU o opisyal.
• Cash. Puwede man offline ang ATM o e-payments. Maghanda ng maliliit na bill para sa tindahan o pamasahe.

Emergency kit na talagang kailangan sa Pilipinas

Maraming generic na listahan. Ito ang praktikal at naka-Filipino na checklist:

• Tubig: 3–5 litro bawat tao kada araw (minimum 3 araw). Magdala ng water jugs at water purification tablets o planong magpakulo.
• Pagkain: Ready-to-eat na pabor sa Pinoy-instant noodles, canned goods, biskwit, rice packs, at malong/mat. May can opener.
• Ilaw at kuryente: 2 power banks, headlamp, LED lamp, extra batteries, o solar lamp.
• Dokumento: Waterproof pouch na may IDs, reseta, importanteng numero, insurance at barangay papeles.
• Kalinisan: Wet wipes, alcohol, toilet paper, menstrual supplies, plastic bag.
• Kalusugan: First aid kit, reseta (para sa isang linggo), paracetamol, ORS.
• Iba pa: Lubid, tarp, duct tape, multitool, poncho, matibay na tsinelas, extra damit, gamit para sa baby o pet.

Tip: Ilagay sa backpack-kayang buhatin habang naglalakad.

Evacuation center: hindi maganda pero ligtas

Kapag inutos ang paglikas-umalis agad. Nakita ko ang mga kapitbahay na nag-atubili dahil ayaw "makialam." Huwag maging ganoon.

Ano ang aasahan:

• Masikip at walang privacy. Magdala ng malong o kumot para may sariling espasyo.
• Basic lang ang pagkain. Gumagawa ang DSWD at volunteers ng paraan-magdala ng konting paborito para ngiti ng pamilya.
• Problema sa kalinisan. Lagi kang may wet wipes at maliliit na garbage bag. Iwasang uminom ng tubig na hindi pinatunayan.
• Sundin ang mga patakaran ng barangay volunteers; sila ang mag-aayos ng lugar.

Kung may elderly o may kapansanan, dumating ng maaga para humiling ng mas malapit at madaling lugar.

Habang umiikot ang bagyo: kaligtasan at maliit na comfort

Sa oras ng pinakamalakas na hangin, simpleng diskarte ang makakapagligtas.

• Lumayo sa bintana-lumipat sa loob ng bahay o sa ilalim ng matibay na mesa. Ang tape sa bintana hindi palaging pumipigil sa pagbasag.
• Generator: maraming bahay umiikot ng gen set-huwag patakbuhin sa loob ng saradong espasyo dahil sa carbon monoxide.
• Iwasan ang baha. Huwag tumawid sa mabilis na umaagos na tubig-nakatago ang butas at matulis na bagay. Gumamit ng stick para alamin lalim.
• Alagaan ang mga bata at alagang hayop-magdala ng pamilyar na laruan o unan para ma-kalma sila.

Pagkatapos ng bagyo: ang mga hindi inaasahang problema

Akala mo tapos na kapag tumigil ang ulan-may mga sumunod na problema.

• Amag at basa: mag-aamo agad ang amag. Buksan ang bintana, patuyuin, at hugasan agad ang mga telas. Son sunlight ang natural na disinfectant.
• Sira ang bubong: takpan kaagad ang butas gamit tarp para di masamang ulan pumasok. Kunin ang larawan para sa insurance o tulong mula sa LGU.
• Kaligtasan ng tubig at kalusugan: sundin ang DOH sa pagpakulo ng tubig at pag-iwas sa kontaminadong pinagkukunan. Bantayan ang pagtatae at impeksyon sa balat.
• Pila para sa relief: asahan ang mahabang pila. Magdala ng ID at magbigay galang sa volunteers-sila rin pagod na.

Emosyonal na epekto: karaniwan at kailangan mo rin ng tulong

Ang araw pagkatapos ng bagyo puno ng ingay-mga generator, chainsaw, at damdamin. Stress at trauma normal.

• May psychosocial support ang Philippine Red Cross at LGUs-humingi ng tulong kung labis ang nangyayari sa inyo.
• Bayanihan: totoo ito sa Pilipinas. Tanggapin ang tulong at magbigay kapag may kaya.
• Simulang balik ang routine-simpleng pagkain at iskedyul nakakatulong mag-stabilize.

Lokal na praktikal na tips na natutunan ko

• Ilagay ang mabibigat na gamit sa mataas bago sumapit ang bagyo. Electronics sa pinakamataas na tuyo na ibabaw.
• Itago ang SIM at charger sa waterproof pouch para mabilis kunin.
• Magdala ng maliit na AM/FM radio at baterya-madalas taglay ng lokal na estasyon ang mga anunsyo kapag wala ang internet.
• Alamin ang ruta ng paglikas-barangay hall, paaralan, simbahan madalas maging shelter.
• Ilista ang importanteng numero offline: barangay, city disaster office, ospital, at isang contact sa labas ng lugar.

Insurance at dokumento: gawin bago pa dumating ang sakuna

Huwag ipagpaliban ang pag-aayos ng claims at dokumento.

• I-picture ang mga mahalagang gamit at i-save sa cloud at physical USB na kasama sa kit.
• Gumawa ng scanned copy ng ID, titulo ng lupa, at polisiya ng insurance para mabilis ang aplikasyon ng tulong.
• Kung nakatira sa baha zone, alamin kung sakop ng local calamity fund o insurance ang inyong bahay.

Final tips

Bagyo ay bahagi ng buhay sa Pilipinas. Hindi natin makokontrol ang panahon, pero pwede nating kontrolin ang paghahanda at tugon natin. Sundin ang PAGASA, sumunod sa utos ng LGU, magdala ng praktikal na kagamitan, at huwag matakot humingi ng tulong.

Kung ito ang unang bagyo mo, huwag maging prideful. Kahit maliit na paghahanda-malaking tulong. Malakas ang loob ng komunidad-kailangan lang natin magtulungan.

Ligtas na paghahanda-at laging puno ang power bank mo.

Check out https://stepbystepph.com for more articles.